Czy istnieje ustawowe prawo do zamrożenia odsetek?

Co do zasady nie. Przepisy nie przewidują ogólnej zasady, według której osoba tracąca pracę, chorująca albo mająca inne problemy finansowe może jednostronnie nakazać bankowi lub firmie pożyczkowej zaprzestanie naliczania odsetek.

Można natomiast zwrócić się do kredytodawcy z wnioskiem o zmianę warunków umowy. Strony mogą uzgodnić na przykład odroczenie rat, wydłużenie okresu kredytowania, zmniejszenie czasowej raty, zmianę harmonogramu lub inne rozwiązanie dostosowane do sytuacji.

„Zamrożenie rat” nie zawsze oznacza „zamrożenie odsetek”

To jedna z najważniejszych różnic. Kredytodawca może zgodzić się na kilka miesięcy bez obowiązku zapłaty pełnej raty, ale w tym czasie odsetki mogą nadal być naliczane zgodnie z uzgodnionymi warunkami. Po zakończeniu okresu odroczenia mogą zostać rozłożone na kolejne raty.

Dlatego przed przyjęciem propozycji trzeba zapytać wprost: czy w okresie odroczenia naliczane są odsetki, jaka będzie nowa całkowita kwota do zapłaty i czy wydłuży się okres kredytowania.

Restrukturyzacja kredytu bankowego – co mówi Prawo bankowe?

W przypadku kredytu lub pożyczki udzielonej przez bank sytuacja kredytobiorcy jest dokładniej uregulowana. Jeżeli klient opóźnia się ze spłatą, art. 75c Prawa bankowego nakazuje bankowi wyznaczyć odpowiedni termin na uregulowanie zaległości i poinformować o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia.

Bank powinien umożliwić restrukturyzację przez zmianę warunków lub terminów spłaty, jeżeli jest ona uzasadniona oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy. Szczegółowe warunki są następnie uzgadniane między stronami.

Przepisy te stosuje się odpowiednio także do bankowych umów pożyczek pieniężnych. Nie oznacza to jednak, że identyczny tryb obowiązuje automatycznie każdą pozabankową firmę pożyczkową.

Co dzieje się z odsetkami, jeśli po prostu przestanę płacić?

Samodzielne wstrzymanie płatności nie zamraża kosztów. Po powstaniu opóźnienia wierzyciel może co do zasady naliczać odsetki za opóźnienie na zasadach wynikających z umowy i prawa.

Art. 481 Kodeksu cywilnego określa zasady ustawowych odsetek za opóźnienie oraz ich maksymalny poziom. Maksymalne odsetki za opóźnienie nie mogą przekraczać dwukrotności ustawowych odsetek za opóźnienie.

W przypadku kredytu konsumenckiego art. 33a dodatkowo ogranicza łączną wysokość określonych opłat z tytułu zaległości i odsetek za opóźnienie do poziomu odpowiadającego odsetkom maksymalnym za opóźnienie obliczonym od zaległej kwoty.

Jak zwiększyć szansę na zgodę na czasowe ograniczenie odsetek?

Kredytodawca łatwiej oceni propozycję, jeśli otrzyma konkretny plan, a nie samo stwierdzenie, że obecna rata jest za wysoka. Wniosek powinien pokazywać, co się zmieniło i jaka rata jest obecnie realna.

• Opisz przyczynę problemu – np. utratę pracy, chorobę, rozwód albo trwały spadek dochodów.
• Dołącz potwierdzenia, jeśli kredytodawca ich wymaga: dokumenty dotyczące dochodów, świadczeń lub kosztów leczenia.
• Zaproponuj konkretną ratę, którą jesteś w stanie regularnie płacić przez najbliższe miesiące.
• Zapytaj oddzielnie o odsetki – czy będą naliczane, obniżone, przesunięte na koniec harmonogramu albo częściowo umorzone.
• Poproś o pisemne warunki przed zaakceptowaniem restrukturyzacji lub ugody.

Warto także poprosić o dwa wyliczenia: aktualną całkowitą kwotę do zapłaty oraz całkowitą kwotę po zmianie warunków. Niższa rata może bowiem oznaczać dłuższy okres spłaty i większy koszt końcowy.

Kredyt mieszkaniowy: Fundusz Wsparcia Kredytobiorców

Osoby spłacające kredyt mieszkaniowy mają dodatkową możliwość. Fundusz Wsparcia Kredytobiorców jest przeznaczony dla kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy spełniają warunki określone w ustawie.

Pomoc może być wypłacana maksymalnie przez 40 miesięcy, a miesięczna kwota wsparcia może wynosić do 3000 zł. Środki są przekazywane bezpośrednio bankowi na pokrycie rat kredytu mieszkaniowego.

Zwrot otrzymanego wsparcia rozpoczyna się po dwóch latach od wypłaty ostatniej raty i odbywa się w nieoprocentowanych ratach na zasadach określonych w ustawie. Przy terminowej spłacie części rat możliwe jest ustawowe umorzenie pozostałej części.

Czy firma pożyczkowa może dobrowolnie umorzyć odsetki?

Tak, wierzyciel może zgodzić się na korzystniejszą dla klienta ugodę, na przykład częściowe umorzenie określonych należności, pod warunkiem terminowej spłaty ustalonego kapitału. Nie jest jednak zobowiązany do przyjęcia takiej propozycji tylko dlatego, że klient znajduje się w trudnej sytuacji.

Jeżeli firma przedstawia ugodę, warto dokładnie sprawdzić, czy zawiera ona informację o ostatecznej wysokości długu, terminach rat oraz konsekwencjach nawet jednego opóźnienia. Niektóre porozumienia przewidują utratę ulg po naruszeniu harmonogramu.